Görümce

Uygurca’da ve Eski Türkçe’de falcı, müneccim anlamına gelen Körümçi ile ilişkili olduğu düşünülüyor ama Türkçe’deki  gibi “bir kadının kocasının kız kardeşi” anlamıyla kullanımı bir tek Türkiye Türkçe’sine mahsus.

Aile ve Akrabalar

Baldız

Uygurca’da bir erkeğin karısının küçük kız kardeşi anlamına gelen baltız kelimesinden günümüze yumuşayarak gelmiş.

Aile ve Akrabalar

Yenge

Yenge kelimesi, bugünkü haliyle Uygurca’da büyük kardeşin veya akrabalardan bir büyük erkeğin karısını belirtmek için de kullanılıyormuş. 

Aile ve Akrabalar

Amca - Dayı

Amca, Eski Türkçe’de “baba+cık” anlamına gelen abıca (abu + ca) kelimesinden geliyor.

Dayı ise, Uygurca’da annenin erkek kardeşini belirtmek için kullanılan “Tagay” kelimesinden değişerek gelmiş. 

Aile ve Akrabalar

Anne - Valide

Ana kelimesinin değişme uğramış hali. Ana kelimesi çocukların konuşmalarını taklit ederek oluşan “na-na” ikileminin yansımasıyla, ilk olarak Uygurca’da kullanlan ve sonra Türkçe'ye giren bir sözcük. 

Valide ise, Arapça "walida" kelimesinden geliyor. Wld kökü Arapça'da doğum demek, walida doğuran, walad (velet) ise doğurulan, doğmuş anlamına geliyor.

Aile ve Akrabalar

Karga

Uygurca’da kara kuş anlamına gelen karga, Eski Türkçe’de de kullanılıyor.

Kuran'da El Maide suresinde Karga'ya yer verilmiş: "Allah kardeşinin ölüsünü nasıl gömeceğini ona göstermek üzere, yeri eşeleyen bir karga gönderdi. (Çünkü ilk defa bir ölüm oluyor ve Kâbil gömmeyi düşünemiyordu. Yapacağı işi bir kargadan öğrenince) "Bana yazıklar olsun! Kardeşimin ölüsünü örtmek konusunda, bu karga kadar olamadım dedi de ettiğine yananlardan oldu" (el-Mâide 5/27-31).

Kuzeyli kültürlerde karga veya kuzgun öldürmenin büyük bir laneti çağıracağına inanılır ve bu kuşlar asla öldürülmezmiş. Hz. Muhammed de karga eti yiyenlerin cehenneme gideceklerini söylermiş.

Ayrıca kargaların çok zeki olduğu, alet kullanabildiği, bilgilerini depolayıp diğer nesillere aktarabildiği, takım çalışması ve plan yapabildiği bilinir. Kargaların çok uzun ömürlü olduğu da söylenir ancak şu ana kadar kaydedilmiş en uzun yaşana karga 56 yaşında.

Kuşlar

Çiçek

Uygurca’da aynı anlama gelen kelime, Uygurca’dan Eski Türkçe’ye geçmiş.

Çiçek İsimleri

Tabak - Çanak

Tabak, Arapça’da yemek yenilen kap anlamına gelen aynı kelimeden geliyor. Arapça’da tabak aynı zamanda "bir şeyin üzerini tamamiyle örten kapak" anlamına da geliyor. Mutabık, Mutabakat, İntibak gibi kelimeler de aynı TBK kökünden türetilmiş. 

Çanak kelimesi ise Uygurca’dan geliyor. Çince’de “tabak” anlamına gelen Zhan kelimesine Türkçe +ak ekinin eklendiği düşünülüyor. 

Mutfak Eşyaları