Uzo

Yunanistan’da anasonlu rakıya benzer bir içecek olan ve Yunanca’da Ouzo denilen içki, bir teoriye göre; “Uso Massalia" yani “Marsilya’dan” kelimesinin kısalmasıyla oluşmuş, çünkü rakılar, Marsilya’dan Selanik’e gelen ipek böceği çuvallarıyla yapılyormuş. 

Bodrum

Yunanca’da bodrum anlamında kullanılan Podrom kelimesinden değişerek gelmiş. Podrom Yunanca’da taşlık anlamına gelen Petrion kelimesinden gelmiş. 

Yani Muğla’nın ilçesi olan Bodrum’da taşlı çakıllı sahilleri yüzünden böyle isimlendirilmiş ve sonra Yunanca’dan dilimize benzer değişimi geçirmiş olabilir. Ancak şehirdeki Aziz Petrus kilisesi sebebiyle isminin Petrium olduğu düşünülüyor. Petrol kelimesi de aynı kökten geliyor.  Eski Yunan’ca petr – ol, taş yağı anlamına geliyor.

Evin Bölümleri

Kiler

Eski Yunanca’da mahzen anlamına gelen kellarion kelimesinden geliyor. Kellarion ise Latince’de saklamak anlamına gelen cella fiilinden türemiş. Kiler ile aynı anlama gelen Almanca’da kellar ve İngilizce’deki cellar kelimeleri de aynı kökten geliyor. Hatta hücre anlamına gelen cell kelimesi de.

Evin Bölümleri

Sirokko

Afrika’dan Avrupa’ya doğru esen bu sıcak ve kuru rüzgârın adı Türkçe’ye İtalyanca’da aynı rüzgara verilen isim olan Sirocco’dan geçmiş. İtalyanca’ya da Yunanca’daki Sirocos kelimesinden. Yunanca’ya ise Arapça’da (yani rüzgarın doğduğu yer olan Libya’da) aynı rüzgara verilen Şoruk isminden geliyor. Şoruk kelimesi Arapça’da “yükselmiş” demek ve Şaraka yani “yükselmek” fiilinden türetilmiş.

Rüzgarlar

Poyraz

Eski Yunanca’da da aynı rüzgara (kuzeyden esen soğuk rüzgar) verilen isim olan “Boreas” kelimesinden geliyor.

Rüzgarlar

Lodos

Yunanca’da aynı rüzgâra (güneyden esen sıcak rüzgâr) verilen isim olan notos kelimesinden geliyor.

Rüzgarlar

Roka - Tere - Maydanoz - Dereotu

Roka, Yunanca’da aynı anlama gelen roqa kelimesinden geliyor.

Tere,  Farsça tare sözcüğünden geliyor ve aslında Farsça'da tare bütün otlara verilen isim. 

Dereotu da derede veya derekenarında yetişen ot diye düşünülse de tere ve ot’un birleştiirlmesindne yani, Farsça ve Türkçe ot kelimelerinin birleşmesiyle biraraya gelmiş.

Maydanoz, Türkçe’ye Arapça’daki karşılığı olan Makdanus kelimesinden geçmiş, Arapça’ya ise Yunanca’da Makedon otu anlamına gelen Makedonisi kelimeisnden gelmiş.

Sebzeler

Lahana

Yunanca’daki laxano sözcüğünden geliyor. Eski Yunanca’da ise laxano bütün sebzeleri belirten bir sözcükmüş ve toprağı sürmek anlamına gelen laxinon kelimesinden geliyormuş.

Sebzeler

Marul

Yunanca’daki maruli kelimesinden geliyor. Bu kelime ise Latince’de küçük acı ot anlamına gelen “Amarula” kelimesinden geliyor.  

Amarula isimli likörün mevzuyla alakası yok, bu içki de Afrika’daki Marula ağacının yapraklarından yapıldığı için bu ismi almış ve Marula, Afrika dillerinde sert anlamına geliyor.

Sebzeler

Enginar

Yunanca karşılığı olan “Anginara” kelimesinden geliyor. Farsça’daki karşılığı da kangar ama hangi dilden diğerine geçtiği bilinmiyor.

Sebzeler

Pırasa - Ispanak

Pırasa, Yunanca “Praso” kelimesinden geliyor.

Sebzeler

Biber

Yunanca’daki Pipperi kelimesinden geliyor. Biber, Güney Asya’dan gelen bir bitki olduğu için Yunanca’ya da Sanskritçe’deki “Pippali” kelimesinden geçmiş. Batı dillerindeki kelimeler de Yunanca’dan geçmiş.

Sebzeler

Fasülye - Bakla - Börülce

Fasülye'nin adı Yunanca’daki Fasulia’dan gelmiş. Eski Yunanca’da da phaselos dendiği biliniyor. 

Bakla ise Arapça’da fasülyegiler ailesine verilen “bakl” isminden geliyor.

Börülce Eski Türkçe’deki “bögrülce” kelimesinden türemiş, aslında Türkçe’de saülyeye verilen isim ancak zamanla simlerin belirttiği sebzeler birbirinden farklılaşmış. Eski Türkçe’de “bögür” böbrek demek, ve bögrülce de böbreğe benzeyen anlamına geliyor.

İngilizce'de fasülyegillerin ortak adı "Pea". Bakla'nın adı Broad Pea yani "geniş fasülye", börülcenin adı ise Blackeyed pea yani "kara gözlü fasülye".

Sebzeler

Kiraz

Yunanca’da aynı anlama gelen “kerasi” kelimesinden geliyor.

Meyveler

Fındık

Arapça funduk kelimesinden geliyor o da Yunanca’dan. 

Eski Yunanca’da fındığa pontikón kárion denirmiş, yani Pontus Cevizi, yani “Karadeniz cevizi.”  

Meyveler

Papatya

Yunanca’da bu çiçeğe Papadia ismi verilmiş, papadia ise Yunanca'da “Papaz Karısı” demek.

Çiçek İsimleri

Nergis

Dilimize Arapça’dan, aynı çiçeğe veirlen “nargis” isminden geçmiş. Arapça’ya ismi aynı çiçeğin Yunanca ismi olan Narkissos’dan geçmiş. Narkissos adını mitolojideki Narcissos’un hikayesinden alıyor;

"Kendine âşık olanlara aldırmayıp, onları karşılıksız bırakan ve çok güzel bir peri kızı olan Ekho, bir gün avlanan bir avcı görür. Narkissos adındaki bu avcı çok yakışıklıdır. Ekho bu genç avcıya ilk görüşte âşık olur. Ancak Narkissos bu sevgiye karşılık vermeyerek, peri kızının yanından uzaklaşır. Ekho bu durum karşısında günden güne eriyerek, kara sevda ile içine kapanarak ölür. Bütün vücudundan arta kalan kemikleri kayalara, sesi ise bu kayalarda 'eko' dediğimiz yankılara dönüşür.

Olimpos dağında yaşayan tanrılar bu duruma çok kızar ve Narkissos'u 

cezalandırmaya karar verirler. Günlerden bir gün av izindeki Narkissos susamış ve bitkin bir şekilde bir nehir kenarına gelir. Buradan su içmek için eğildiğinde, sudan yansıyan kendi yüzü ve vücudunun güzelliğini görür. O da daha önce fark edemediği bu güzellik karşısında adeta büyülenir. Yerinden kalkamaz, kendine âşık olmuştur. O ana dek kimseyi sevmediği kadar, sevmiştir kendi görüntüsünü. O şekilde orada ne su içebilir, ne de yemek yiyebilir, aynı Ekho gibi Narkissos da günden güne erimeye başlar ve orada sadece kendini seyrederek ömrünü tüketir. Öldükten sonra da vücudu nergis çiçeklerine dönüşür."

Çiçek İsimleri

M.S. 45 yılında Pompei yakınlarında bulunan, Echo ve Narkissos'u anlatan duvar çizimi

Defne

Bilimsel adı Laurus Nobilis olan bu çiçeğin Türkçe’deki adı Yunanca’da aynı çiçeğe verilen Dafni isminden geliyor. Antik Yunan’da devlet adamlarının ve filozofların başlarında bulunan taçlar dafne yapraklarından yapılıyormuş çünkü bu çiçeğin ve ismin mitolojik bir hikâyesi var.

Daphne (ya da Dafni), Yunan deniz tanrılarından biri olan Peneus’un kışı ve bir su perisi. Eros’un oklarından birine hedef olan Apollo Daphne’ye aşık olur. Apollon aslında çok iyi bir okçudur ve kendiyle övünmeyi çok sever. Bir gün kendisi gibi iyi bir okçu olan Afrodit'in oğlu genç Eros ile karşılaşır ve onun okçuluk kabiliyeti ile ilgili alaycı sözler söyler. Buna karşılık, Eros intikam  almak ister ve iki ok hazırlar. Biri altın suyuna batırılmıştır ve saplandığı kişiye tutku ve sonsuz aşk verecektir. Diğer ok ise saplandığı kişiyi aşk ve tutkudan tamamen uzaklaştıracaktır. Altın ok Apollon'un kalbine saplanır ve Daphne'ye umutsuzca aşık olur. Fakat ne yazık ki diğer ok Daphne'nin kalbine saplanmıştır. Daphne, Apollon'dan sürekli kaçar ve aşkını reddeder.

Bir gün Daphne yine kaçarken Apollon'la karşılaşır ve kaçmaya başlar. Bu sefer yakalanacağını anlayan Daphne babası Peneus'dan yardım ister. Peneus, Daphneyi Defne ağacına dönüştürür ve Apollon ona ulaştığında kalp atışları halen duyulmaktadır. Daphne sonsuza dek defne ağacı olarak kalacaktır. Ama içinde aşk ateşi yanan Apollon onu unutmayacağına ve unutturmayacağına söz verir. Zaferlerin simgesi başlara konan bir taç olarak unutulmamasını sağlar.

Çiçek İsimleri

Yunan Mitolojisi'nde Daphne'nin hikayesini anlatan çizim Carlo Maretti'ye ait (1681)

Beykoz

Vakti zamanında bu bölgede Traklar Bebrik adında bir şehir kurmuşlar. Trak krallarından biri olan Kral Amikos buraya kendi adını vermiş ve Amikos kelimesi zamanla Beykoz'a dönüşmüş. 

Bir diğer hikayeye göreyse Kocaeli Beylerine ayrılan bölgeye Beylerin Köyü anlamına gelecek şekilde Beykoz deniyor. ("Koz" Farsça'da köy demek)

İstanbul'un İlçeleri ve Semtleri

Çinekop

Yunanca’da bu balığıa verilen “Tsinokópos” isminden geliyor. 

Bu balık aynı zamanda Lüfer'in küçük noyutlarından biri. 

Balık İsimleri