Şıra

Farsça’da Şir kelimesi Süt anlamına geliyor, Şira ise süte benzer demek. Şira günlük Farsça içinde “bitki sütü” olarak kullanılmış ve Türkçe’ye bu şekilde geçmiş. Bu kelime Farsça’ya da Sanskritçe Sütlü anlamına gelen ksira kelimesinden geçmiş.

Soğan - Sarmısak

Eski Türkçe’de sugan deniyormus ve Sanskritçe’deki sukanda yani sulu kök (su+kanda) kelimesinden geliyor. 

Batı dillerindeki karşılığı ise (İngilizce onion, Fransızca oignon) Latince’deki “unio” yani birlik birliktelik kelimesinden geliyor, soğanın bir arada duran katlarının bu isimlendirmeye yol açtığı düşünülüyor. Yani “union” ve “onion” aynı kökten geliyor.

Sarmısak ise Eski Türkçe bir kelime, eskiden Sarmusak deniyormuş.

Sebzeler

Patlıcan

Arapça’daki karşılığı olan “nâdıncan” kelimesinden geliyor, Patlıcan da Güney Asya’dan gelen bir bitki ve asıl kökeni Sanskritçe’deki “Vatingana” dan geliyor. Batı dillerine de Sanskritçe ve Farsça üzerinden geçiş yapmış.

İngilizce'deki Aubergine (ve diğer Latin kökenli dillerdeki benzer kelimeler) de Arapça'dan Farsça'ya geçen badin-gan kelimesinden geliyor.

Sebzeler

Biber

Yunanca’daki Pipperi kelimesinden geliyor. Biber, Güney Asya’dan gelen bir bitki olduğu için Yunanca’ya da Sanskritçe’deki “Pippali” kelimesinden geçmiş. Batı dillerindeki kelimeler de Yunanca’dan geçmiş.

Sebzeler

Şahin

Sanskritçe’de aynı kuşa veirlen isim olan Saena’dan Farsça’yageçmiş, sâhin’e dönüşmüş, Farsça’dan da dilimize geçmiştir. Anadolu Türkçesi’nde Şahan olarak da kullanılmış.

Şahin, Anadolu Alevileri için de kutsal hayvanlardan biri çünkü şahinlerin kanatlarını genişe açarak uçuşu, Anadolu Alevilerinin ibadetlerinden biri olan semaha benzetilmiş ve bir semah türüne “şahan semahı” ismi verilmiş.

Kuşlar

Muz

Arapça mûz, Farsça môz ve en temelinde de Sanskritçe Moça kelimesinden geliyor.

Avrupa dillerindeki banana kelimesi ise muz’un 16. Yy’da ithal edildiği batı Afrika ülkelerindeki ismi.

Meyveler

Leylak

Farsça çivit maviye verilen isim lilak olduğundan bu çiçeğe de lîlak ismi verilmiş. 

Farsça’daki rengin ismi ise Sanskritçe’de aynı isme verien Nîlak kelimesinden geliyor.

Çiçek İsimleri

Turuncu - Kavuniçi

Bir çok dilde olduğu gibi Türkçe’de de bu rengin adı narenciyelerden geliyor. 

Latin dillerinde portakal (orange) kelimesinden türediği gibi Türkçe’de de Turunç’tan türemiş, zaten Turunç kelimesi de bize Farsça’daki turunj kelimesinden, narenciye kelimesi yine Farsça’daki naranj kelimesinden geliyor. Latin kökenli dillere de Farsça’dan geçtiği, Farsça’ya ise Sanskritçe’den geçtiği biliniyor.

Kavuniçi ise aslında Turuncu’dan bir ton daha açık bir renk ve kavun meyvesinin içindeki rengi belirtiyor. Kavun, eski Türkçe'de de bu meyveye verilen isim.

Renkler

Siyah - Kara

Farsça’da da bu renge siyah deniyor ve Türkçe’ye Farsça’dan geçmiş. Farsça’ya da Sanskritçe’de “esmer, koyu renk tenli” anlamına gelen Siav kelimesinden geldiği düşünülüyor.

Kara kelimesi ise öz Türkçe.

Renkler

Renk

Farsça’da aynı anlama gelen rang kelimesinden geliyor. Farsça’ya da Sanskrtiçe’de kırmızı veya kan anlamına gelen raga kelimesinden geliyor. Yani kısacası renk dediğimiz şey aslen kırmızıdır.

Renkler