Lokma

Arapça’da da bu tatlıya Lukma deniyor ve Lukma bir seferde yenilecek parça anlamına geliyor, Lokma kelimesi de aynı kökten geliyor.

Tatlılar Hamur İşi

Tulumba Tatlısı

Bu tatlı adını yapılış yönteminden alıyor, çünkü ince bir hortumun (yani tulumba) içinden sıkılıp kızgın yağa atılan hamurla yapılıyor. Tulumba İtalyanca’da da hortum anlamına gelen Tromba kelimesinden geliyor. Trombom enstrümanı da aynı kökten geliyor mesela. 

Tatlılar Yemekler Hamur İşi

Tiramisu

İtalyanca’da “Götür Beni!” anlamına geliyor.

En yaygın hikâyeye göre, tiramisu ilk kez 17'nci yüzyılın sonlarında yapılmaya başlanmıştır. Bu tatlı, Toscana Dükü III. Cosimo De Medici'nin birkaç günlüğüne taşınmaya karar verdiği Siena şehrinde doğar. Sienalı pastacılar dükün onuruna, asaleti temsil eden özellikler taşıyan bir tatlı hazırlamayı kararlaştırırlar. Bu, içinde basit ama lezzetli malzemeler bulunan, asiller hayatın tatlarını çok sevdiğinden aynı zamanda gösterişli ve afrodizyak bir tatlı olmalıdır. Böylece o zamanlar dükün onuruna yapıldığından "dükün tatlısı" adı verilen ve şimdi tiramisu denilen tatlı ortaya çıkar. Dük, Sienalı pastacıların el becerilerine ve tatlının lezzetine hayran kalınca, tarifi Floransa'ya götürür. Böylece "dükün tatlısı" iyice ünlenir, hatta şöhreti Toscana sınırlarını aşıp Venedik'e, oradan da tüm İtalya'ya, sonra da tüm dünyaya yayılır.. Efsaneye göre, baştan çıkarıcı özelliklere sahip olduğu ortaya çıkınca “götür beni” , “kaldır beni” anlamına gelen Tiramisu adı verilir. 

Tatlılar Hamur İşi

Kurabiye

17. Yüzyıldaki kaynaklarda (mesela Seyahatname) Gulabiye olarak geçen bu hamur işi, “Gül suyu ile yapılmış” anlamına geliyor. (Gül + ab) Gül ve ab kelimeleri Farsça kökenli. 

Romalı askerlerin zor koşullarda kurabiye ile beslendiğini, Haçlıların da aynı yöntemle uzun savaş yollarına çıktıkları, 1900’lü yıllara kadar Avrupa ordularının bir tür bisküvi –kurabiye karışımı ile ayakta durdukları anlatılır.

Tatlılar Yemekler Hamur İşi

Kruvasan

Croissant Fransızca'da hilal demek. Fransızca’da hilal şeklindeki böreklere verilen “Croissant” kelimesinden geliyor. Aslında Türkçe'de Kruvasan yerine ay böreği diyebilirmişiz. 


Hamur İşi Kahvaltılıklar

Poğaça

Türkçe’ye ilk önce Foğaça olarak giren ve nasıl yazıldığı konusunda çeşitli yorumlar olan bu küçük hamur işinin adı, İtalyanca’da”külde pişmiş küçük hamur işlerine” verilen focacia isminden geliyor. Bu kelime de Latince’de ateş anlamına gelen “Focus” kelimesinden türemiş.

Hamur İşi  Kahvaltılıklar

Çörek

Çörek tatlı veya tuzlu, yuvarlak hamur işine verilen isim ve Eski Türkçe ’de çörek; yuvarlak, kıvrım anlamına geliyor, çöreklenmek fiilinin de top top olmak, yuvarlanmak anlamına gelmesi gibi.

Hamur İşi

Börek

Farsça’da hamur ve etle yapılan bir hamur işi yemeği olan bûrak kelimesinden geliyor.

Yemekler Hamur İşi

Trileçe

Bol sütle yapılan ve Türkiye’deki Arnavut göçmenleri vasıtasıyla yaygınlaşan bu Arnavut tatlısının adı Latin kökenli dillerden (muhtemelen Makedonya’dan) geliyor. "leche" Latin dillerinin bir kısmında süt demek olduğu için, bu tatlının anlamı da tri + leche yani  "üç süt" gibi bir etimolojik kökeni olabilir.

Tatlılar Hamur İşi

Şekerpare

Şeker ve pare sözcüklerinin birleşmesi ile oluştuğu düşünülse de aslında Farsça’dan, Şakarbûre kelimesinden geliyor, yani şeker ve börek kelimelerinin Farsça’larının birleşmesiyle oluşmuş. 

Tatlılar Hamur İşi

Kemalpaşa Tatlısı

Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde doğan ve bu ilçeden ülkeye yayılan bu tatlı adını ilçeden alıyor.  Tatlının yüzyıllardır bu yörede yapıldığı biliniyor.

Aslında bu tatlının da ilçenin de adı Kirmastı imiş, Kirmastı ise Bizans’ın kadın yöneticilerinden biri olan Kirmastorya’dan geliyor. İlçenin adı Mustafa Kemal Atatürk’e atıfta bulunarak 1922 yılında değiştirilmiş.  

Tatlılar Hamur İşi

Kadayıf

Arapça’da da aynı anlama gelen, Kataif kelimesinden geliyor. Kataif ise sütün ince kaymağı anlamına gelen Katifa kelimesinden türemiş. 

Tatlılar Hamur İşi

Şöbiyet

Arapça Şabiyya “çok doymak, tıka basa yemek” anlamına geliyor, şöbiyet ise “tıka basa yedi, çok doydu, fazla geldi.” Kelimenin yakın zamanlarda (1980’ler) Güneydoğu Anadolu’daki anadili Arapça olanlar tarafından Türkçe ’ye kazandırıldığı düşünülüyor. Zira arpça konuşan ülkelerde böyle bir tatlı yok. 

Tatlılar Hamur İşi

Baklava

Birçok Arap ülkesi hatta Yunanistan Baklava’ya sahip çıksa da, Baklava kelimesi Eski Türkçe’den geliyor, eski ismi Baklağı imiş ve zamanla dönüşmüş.

Rivayete göre Osmanlı Saraylarında 6 çeşit baklava yapılırmış, saraya aşçı alınırken pilav ve baklava yaptırırlar ve aşçılığını değerlendirirlermiş. Aşçının bir tepsiye en az yüz yufka sığdırması istenirmiş. Evin sahibi, tepside bulunan yüz yaprak yufkanın yarım metre yukarısından bir altın lira bırakırmış. Yufkaların inceliği ve kıtırlığı sayesinde, tepsinin dibini bulmasını istermiş. Bu gerçekleştiğinde baklava yenmeğe değer bulunur ve altın aşçıya ödül olarak verilirmiş.

Tatlılar Hamur İşi

Pasta

Aslında pasta Türkçe’de şekerlemeli, meyveli veya çikolatalı, tatlı hamur işi olarak kullanılsa da, dilimize İtalyanca’da makarna olarak kullanılan “pasta” sözcüğünden geliyor. 

Aslında Pasta İtalyanca’da her tür hamur işini betimliyor. Nitekim Latince’de de Pasté her tür hamuru ve hatta macunu belirtmek için kullanılıyor, öyle ki İngilizce’de yapıştırmak anlamında kullanılan “paste” kelimesi de macun veya hamur (yapıştırma gereçleri) anlamına gelen bu kelimeyle ilintili.
18. Yüzyıl’daki Fransız Kraliçesi Marie Antoinette’in,  Fransız İhtilali’nin hemen öncesinde Fransa’da büyük bir kıtlık ve açlık yaşanırken XVI. Louis’nin şâşâlı taç giyme töreni eleştirildiğinde, “Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler” deyişini hepimiz biliriz. Bu cümleyi Türkçe’deki anlamıyla düşününce oldukça snob hatta şuursuz gözükse de, aslında Antoinette “Ekmek bulamıyorsa makarna yesinler” demek istiyor. (Kulağa daha mantıklı geliyor) Bu arada bu sözün başkası tarafından söylendiği ve Antoinette’e mal edildiği rivayetler arasında. 

Tatlılar

Kek

İngilizce tatlı hamuru anlamına gelen “cake” sözcüğünden geliyor. Cake sözcüğü de Germence’de pişirmek anlamına gelen “kokjan” kelimesinden türemiş. Günümüz İngilizcesindeki (ve diğer Germen ailesi dilleri) pişmek anlamına gelen “cook” ve kurabiye anlamına gelen “cookie” de aynı kökten geliyor.

Tatlılar